De DSB-regeling: farce of zegen?
 
De Volkskrant 5 oktober 2011
 
Na ruim een jaar onderhandelen is er een regeling voor de duizenden DSB- gedupeerden. Maar niet iedereen is er tevreden mee.
 
Door Frank van Alphen
 
Piet Koremans, veteraan op gebied van compensatiedeals, is tevreden met de regeling die is gesloten met de curatoren van de failliete DSB Bank. 'Ik ben behoorlijk kritisch, maar deze regeling is acceptabel', zegt Koremans, die namens belangenclub PAL (Platform Aandelen lease) bij de onderhandelingen zat.
PAL zette samen met Stichting Steunfonds Probleemhypotheken (SSP) en de grote rechtsbijstandsverzekeraars op 19 september hun handtekening onder de compensatieregeling, die volgens de curatoren honderden miljoenen gaat kosten. Hoofdpunten uit de regeling zijn maximering van de provisie bij de gewraakte koopsommen en een schuldsanering bij huizenbezitters die hun hypotheeklasten niet meer kunnen betalen (zie kader).
Zoals bij elke financiŽle affaire is het voormalige front van belangenbehartigers tot op het bot verdeeld. Beroepsactivist Pieter Lakeman van Stichting Hypotheekleed en financieel adviseur Jelle Hendrickx van diverse clubs vinden de regeling waardeloos. Lakeman liep in juli weg bij de onderhandelingen en Hendrickx werd tot zijn ongenoegen niet eens uitgenodigd door de curatoren.
Lakeman haakte af omdat hij zich niet kan vinden in de regeling voor woekerpolissen. Desalniettemin klopt Lakeman zich wel op de borst. 'Dankzij het door Hypotheekleed uitgelokte DSB-faillissement krijgen slachtoffers van de bank honderden miljoenen euro's schadevergoeding. Zonder bankrun was dit nooit bereikt', stelt Stichting Hypotheek in reactie op het akkoord. Lakeman wil de curatoren via de rechter dwingen dieper in hun zakken te tasten.
De belangenclubs die hun handtekening hebben gezet, kunnen niet meer naar de rechter. Zij hebben zich verbonden aan dit akkoord en adviseren hun aanhang het DSB-aanbod te accepteren. 'Maar niemand hoeft dat te doen. Iedereen, ook degenen die bij ons zijn aangesloten, is vrij naar de rechter te gaan', aldus Koremans van PAL. DSB-klanten die de vergoeding willen incasseren, moeten wel tekenen voor finale kwijting: na je handtekening mag je de curatoren niet meer lastig vallen met rechtszaken.
Jelle Hendrickx, die vlak voor de val van DSB in oktober 2009 nauw betrokken was bij een omstreden deal met Scheringa, vindt het akkoord oncontroleerbaar. 'Je krijgt geen inzicht in de gebruikte modellen', zegt hij. Koremans ontkent dat de regeling ondoorzichtig is. 'Wij kunnen naar Wognum gaan en daar controleren of een schadevergoeding volgens de afspraken is vastgesteld. Dat hebben we bedongen. Dat heb ik geleerd van de Dexia-zaak', aldus Koremans.
Ander kritiekpunt van Hendrickx is dat de regeling voor veel gedupeerden geen structurele oplossing biedt. 'Er wordt niet gekeken naar andere schulden. Je moet zorgen dat inkomen, de waarde van het onderpand en de schuld weer in evenwicht komen.
 
Deze regeling houdt geen rekening met bijvoorbeeld een daling van de inkomsten na de pensionering. Bovendien zitten mensen vast. Ze kunnen niet verhuizen en niet naar een andere bank.'
Hendrickx verwacht dat veel klanten uiteindelijk niet veel rest dan de schuldhulpverlening. Daarbij moet het slachtoffer door een zwaar traject. Hij moet drie jaar lang op een minimum leven. Daarna worden de schulden kwijtgescholden. 'Ik volg nu een cursus schuldhulpverlening zodat mijn bedrijf ook DSB-klanten kan begeleiden die in die regeling terechtkomen. Ik verwacht dat dat er veel zullen zijn. Verschil met de DSB-regeling is dat klanten niet tekenen voor finale kwijting.'
De PAL-voorman ziet het niet zo somber in. 'De curatoren hebben hun puur formele en juridische aanpak laten varen. Ze kijken echt naar elk geval. We kunnen regelingen treffen die een verschil maken. Ik heb bijvoorbeeld in twee gevallen de akte van cessie kunnen opheffen.' Die akte werd mensen met betalingsproblemen opgedrongen door het aan DSB gelieerde incassobureau. Met die akte kan dat bureau beslag laten leggen op een deel van het loon.
Net als bij vorige compensatieregelingen zoals bij Dexia en de woekerpolissen, insinueren de tegenstanders dat de belangenclubs die hebben getekend daar financieel voordeel bij hebben. De ondertekenaars zouden hun achterban hebben verkocht aan de curatoren, luidt de kritiek. Zo stelt Lakeman in zijn reactie: 'SSP en PAL ontvangen financiŽle vergoedingen van onbekende omvang van de curatoren.'
Een vreemd verwijt vindt Koremans. 'We hebben een onkostenvergoeding gekregen voor de onderhandelingen. Daarmee betalen we de advocaat en de reiskosten naar de bijna dertig bijeenkomsten. Hypotheekleed heeft die vergoeding ook gekregen. Nu het akkoord is gesloten, ontvangen we niets meer, behalve een onkostenvergoeding voor de voortgangscontrole op de regeling.'
 
Compensatie
 
De provisie bij koopsompolissen mag maximaal 40 procent of 3.500 euro zijn. Het meerdere krijgt de DSB- klant terug. Deze regeling geldt per koopsompolis. DSB heeft bijna 220 duizend koopsompolissen verkocht waarbij de provisie kon oplopen tot 80 procent. De gemiddelde koopsom bedraagt vierduizend euro. Voor klanten die ook een woekerpolis hebben, geldt een lager maximaal provisiepercentage van 30 procent. Ex-huisbezitters die de maandelijks lasten niet kunnen opbrengen, kunnen hun restschuld saneren. Ze moeten dan 50 maanden op een houtje bijten. Ze moeten dan zien te leven van een iets verhoogde Nibudnorm (bijvoorbeeld 1.600 euro netto per maand voor een gezin met kinderen). Het meerdere gaat naar de curatoren. Na 50 maanden sappelen wordt de restschuld kwijtgescholden.
 
(c) de Volkskrant